Latem kuchnia bywa najcieplejszym pomieszczeniem w domu. Rozgrzany piekarnik, para znad garnków i południowe słońce padające prosto na blat sprawiają, że gotowanie zamienia się w wyścig z czasem, byle szybciej stamtąd wyjść. Wiele zależy od sprzętu i układu zabudowy, ale jeszcze więcej od tego, co oddziela kuchnię od otoczenia: od okien, drzwi oraz osłon takich jak rolety i żaluzje. Zanim więc do domu trafi kolejny wentylator, warto sprawdzić, ile da się poprawić na poziomie samej stolarki.
Dlaczego kuchnia nagrzewa się szybciej niż reszta domu
W żadnym innym pomieszczeniu nie pracuje jednocześnie tyle źródeł ciepła. Piekarnik nagrzany do dwustu stopni oddaje energię przez godzinę po wyłączeniu, płyta grzewcza podnosi temperaturę powietrza tuż nad blatem, zmywarka w fazie suszenia wypuszcza gorącą parę, a lodówka, wbrew intuicji, także grzeje, bo skraplacz z tyłu obudowy oddaje do pomieszczenia ciepło zabrane z jej wnętrza. Dochodzi do tego kubatura: kuchnia jest zwykle mniejsza od salonu, więc ta sama ilość ciepła podnosi w niej temperaturę szybciej.
Drugi czynnik to słońce. Szyba przepuszcza promieniowanie krótkofalowe, które nagrzewa blaty, fronty szafek i podłogę, a te oddają ciepło już w postaci długofalowej, przez szybę nieuciekającej. Powstaje efekt znany ze szklarni: pomieszczenie łapie energię szybciej, niż potrafi się jej pozbyć. Najbardziej odczuwają to kuchnie z oknami na południe i zachód, zwłaszcza dużymi i pozbawionymi zacienienia od góry.
Wietrzenie podczas gotowania: przewiew, pora dnia i para wodna
Nawyk uchylania okna na kilka godzin działa gorzej, niż się wydaje. Wąska szczelina wymienia powietrze powoli, za to wychładza lub nagrzewa mury wokół otworu. Skuteczniejsze jest wietrzenie krótkie i intensywne: okno otwarte na oścież przez kilka minut, najlepiej razem z drugim otworem po przeciwnej stronie mieszkania, żeby powstał przewiew.
Latem liczy się też pora. Rano i późnym wieczorem powietrze na zewnątrz jest chłodniejsze niż w kuchni, więc wietrzenie faktycznie obniża temperaturę. Po południu bywa odwrotnie i szeroko otwarte okno wpuszcza gorąco, zamiast je wyprowadzać. Warto wtedy ograniczyć się do pracy okapu i wrócić do wietrzenia, gdy słońce zejdzie z okna.
Osobna sprawa to wilgoć. Gotowanie na kilku palnikach potrafi wprowadzić do powietrza kilka litrów wody w ciągu dnia, a jeśli nie ma jej którędy odprowadzić, skrapla się na najzimniejszej powierzchni w pomieszczeniu, czyli zwykle na szybie i przy ramie. Regularne zawilgocenie kończy się przebarwieniami uszczelek, a z czasem pleśnią na ościeżu. Pomagają nawiewniki i mikrorozszczelnienie w okuciach, ale nie zastąpią porządnego przewietrzenia po gotowaniu.
Żaluzje okienne i rolety zewnętrzne: co lepiej chroni kuchnię przed słońcem
Kolejność jest tu prosta i wynika z fizyki. Osłona zamontowana wewnątrz zatrzymuje promieniowanie, które już przeszło przez szybę, więc ciepło pozostaje w pomieszczeniu, tyle że pochłonięte przez materiał. Osłona zewnętrzna zatrzymuje słońce, zanim dotrze do szkła, dlatego rolety montowane od strony elewacji dają wyraźnie lepszy efekt termiczny niż jakakolwiek zasłona wewnętrzna. Jeśli głównym problemem jest przegrzewanie, to właśnie na nich warto się skupić.
Nie znaczy to jednak, że osłony wewnętrzne są zbędne. Żaluzje okienne dają coś, czego roleta nie zapewni: sterowanie kierunkiem światła. Obracając lamele, można wpuścić do kuchni jasne, rozproszone światło, a jednocześnie odciąć promienie padające pod niskim kątem, które oślepiają przy blacie roboczym. Ma to znaczenie tam, gdzie kroi się i szykuje jedzenie, bo praca nożem w zbyt kontrastowym świetle męczy wzrok. Dobrze sprawdzają się jasne lamele, odbijające część promieniowania zamiast je pochłaniać, oraz materiały odporne na wilgoć i tłuszcz, bo osłona w kuchni brudzi się szybciej niż w sypialni.
W praktyce najlepiej działa połączenie obu warstw: osłona zewnętrzna jako bariera w najgorętszych godzinach i regulowana osłona wewnętrzna do codziennego doświetlania blatu.
Szczelne okna i drzwi a temperatura przy blacie
Nawet najlepsza osłona niewiele da, jeśli sama stolarka przepuszcza powietrze. Zużyte uszczelki, rozregulowane okucia i wypaczone skrzydła to problem całoroczny: zimą oznaczają przeciąg wzdłuż podłogi, latem stały napływ gorącego powietrza i kurzu. Prosty test polega na przytrzaśnięciu kartki papieru w zamkniętym oknie. Jeśli daje się ją wyciągnąć bez wyraźnego oporu, docisk jest za słaby i skrzydło wymaga regulacji albo wymiany uszczelnienia.
Ten sam sprawdzian dotyczy przejść na zewnątrz. W wielu domach kuchnia sąsiaduje z wyjściem na taras lub ganek, a intensywnie używane drzwi zewnętrzne z czasem tracą docisk. Dobór i montaż stolarki to zadanie dla firm, które robią to na co dzień. Lokalnie taką pomoc oferują między innymi punkty prowadzące sprzedaż i montaż w zakresie okien i drzwi w Brzesku, gdzie można zamówić pomiar na miejscu, dobrać rozwiązanie do konkretnego otworu i zlecić montaż wraz z osłonami okiennymi.
RJ Okna i drzwi – sprzedaż, montaż
Sukmanie 40, 32-831 Sukmanie
tel. 787 867 678
Kiedy wystarczy osłona, a kiedy potrzebna jest wymiana stolarki
Rozstrzygnięcie zwykle nie jest trudne. Jeżeli okno jest nowe, zamyka się gładko i nie przepuszcza powietrza, a mimo to po południu w kuchni robi się gorąco, to problem leży po stronie nasłonecznienia, a rozwiązaniem jest zacienienie. Jeśli natomiast między szybami pojawia się mgła, na ramie widać wypaczenia, klamka stawia opór, a przy zamkniętym oknie czuć ruch powietrza, to żadna osłona tego nie naprawi i trzeba rozważyć wymianę.
Dobra wiadomość jest taka, że osłony zewnętrzne nie wymagają nowych okien. Rolety zewnętrzne w Brzesku i okolicach montuje się zarówno w wersji podtynkowej, przewidzianej na etapie budowy, jak i nakładanej na istniejące okna, gdzie skrzynka trafia nad otworem od strony elewacji. Ta druga opcja pozwala poprawić komfort w kuchni bez ingerencji w mury.
Przy planowanym remoncie liczy się też kolejność prac. Wymiana stolarki pociąga za sobą roboty wykończeniowe wokół ościeży, więc rozsądniej wykonać ją przed malowaniem i przed montażem nowej zabudowy kuchennej. Osłony dobiera się na końcu, gdy znane są ostateczne wymiary i sposób otwierania skrzydeł.
Praktyczne wnioski dla domowej kuchni
Przegrzana kuchnia to zwykle suma kilku drobiazgów, a nie jedna wada. Składa się na nią kierunek świata i wielkość okna, praca sprzętów, brak zacienienia oraz wietrzenie w najgorszej możliwej porze dnia. Poprawę najlepiej więc planować warstwami: najpierw zacienienie od zewnątrz, potem rozsądny rytm wietrzenia i sprawny okap, a na końcu regulacja lub wymiana stolarki, jeśli test kartki i stan uszczelek dają jednoznaczną odpowiedź. Efektem jest kuchnia, w której latem daje się spokojnie gotować, a zimą nikt nie omija stołu szerokim łukiem, żeby nie stanąć w strumieniu zimnego powietrza spod okna.